محمد بن زكريا الرازي
49
منصوري في الطب ( فارسى )
پيشگفتار پژوهشگر دكتر حازم بكرى صديقى پس از به پايان رساندن بررسى كتاب « نهاية الافكار و نزهة الابصار » « 1 » و فرستادن آن به چاپخانه در انديشه كار تازهاى بودم كه بدست گيرم . تا آن كه روزى به دوست پژوهشگرم دكتر عماد عبد الاسلام در انجمن علمى عراق برخورد كردم و در ميان گفتگوهايمان وى به من گفت بهنگامى كه وادار به پژوهش و عكسبردارى دست نوشتههاى كتابخانه « دار التربيه الاسلاميه » شدم در آنجا به دستنوشته كاملى از كتاب « منصورى فى الطب » نوشته بو بكر محمد زكريا رازى دست يافتم كه در گوشهاى و روى تاقچهاى از كتابخانه خاك خورده و بيكار افتاده بود و از بيم نابود شدنش عكسى از آن گرفتم و اكنون اين عكس در كتابخانه « مخطوطات » در « مجمع العلمى » نگاهدارى مىشود . گفته او مرا انديشيدن بسيار واداشت چون مىدانستم رازى داراى كتابهاى بىشمارى است كه ارزشمندترين آنها دو نگاشته در پزشكى كه همان « حاوى » در دكن هند به چاپ رسيده و « منصورى فى الطب » است . اين كتاب در پزشكى پيشگيرى مىتواند در مرتبت نخست باشد . برخى منابع آن را با نام « كناش منصورى » ياد كردهاند و تا سده شانزدهم بر پايه آگاهىهاى تاريخى و علمى پايهى آموزش دانش پزشكى در دانشكدههاى پزشكى اروپا بوده است . ازاينرو با خود به گفتگو پرداختم آيا خردمندانه است كتابى به اين ارزشمندى تاكنون به چاپ نرسيده باشد در انديشه اين دستنوشته
--> ( 1 ) . « نهاية الافكار و نزهة الابصار » نگارندهى آن بو محمد عبد اللّه پور قاسم حريرى ، بغدادى . اسماعيل پاشا « ايضاح المكنون » ج 2 صفحه 690 چاپ استانبول 1947 م